Naic cops conduct ‘Oplan Tokhang,’ talk to illegal drugs personalities

Hulyo 6, 2016 (Miyerkules). Oplan Tokhang. Kasabay ng pag-upo ni Pangulong Rodrigo Duterte ay umusad din hanggang Naic ang Oplan Tokhang na inilunsad ng bagong upong si Philippine National Police (PNP) chief Ronald dela Rosa.

z05

Ilang tagpo sa isinagawang Oplan Tokhang sa Bancaan.

Ika-4 ng Hulyo nang ipakilala sa pulong ng Liga ng mga Baranggay ng Naic ni PCI Chito Basilio Macaspac, OIC, ang tungkol sa Oplan Tokhang. Ayon sa MindaNews Website, ang “tokhang” ay mula sa mga salitang “toktok” at “hangyo” na nangangahulugang “katok” at “pakiusap.” Pakay sa pagsasabansa ng programang ito, na sinimulan noon ni dela Rosa sa Davao, na katukin at pakiusapang tumigil ang mga hinihinalang may kaugnayan sa pagtutulak, paggamit at pagdadala ng mga iligal na droga. Ayon pa sa MindaNews, kinukuha umano ng kapulisan ang listahan ng mga drug personalities mula sa Baranggay, na bineberipika naman ng Police Intelligence Unit. Samantala, tinalakay rin ni Macaspac sa nabanggit na pulong ang papel ng mga Barangay Anti-Drug Abuse Council (BADAC) sa paglaban sa iligal na droga ayon sa DILG MC No. 2015-63.

Sa Facebook account na “Pcr Naic,” kung saan matutunghayan ang iba’t ibang aktibidad ng mga kapulisan ng bayan, matutunghayang una nilang ipinaskil ang tungkol sa Oplan Tokhang noong Hulyo 1, isang araw matapos manumpa sa pwesto si Pangulong Duterte. Ayon sa post, bandang 9:30 nang umaga nang magsagawa ng campaign rally ang kapulisan, sa pamumuno ni Macaspac, sa Ibayo Silangan. Layon umano ng gawain na ipabatid sa pamayanan ang kampanya ng PNP kontra-krimen at iba pang iligal na gawain sa Naic. Nakatuwang umano rito ng kapulisan ang pamahalaang baranggay ng Ibayo Silangan.

Kinahapunan, unang araw pa rin ng Hulyo, ipinaskil din sa “Pcr Naic” na isinagawa naman ang Oplan Tokhang sa Timalan Concepcion. Pinamunuan ni PSI Ricardo Beltran Frani, DCOP, ang gawain sa naturang baranggay. Ayon pa sa post, nagbahay-bahay sa mga pinaghihinalaang drug personalities ang mga pulis katuwang ang BADAC ng Timalan Concepcion. Hinimok umano ang mga hinihinalang drug personalities na itigil na ang kanilang mga iligal na gawain.

Gaya sa Timalan Concepcion, pinamunuan din ni Frani ang pagbabahay-bahay sa mga hinihinalang drug personalities sa Bucana Sasahan noong Hulyo 5, umaga. Si Macaspac naman ang muling nanguna sa pagpapatuloy ng Oplan Tokhang kaninang umaga sa Bancaan. Gaya sa mga naunang baryo, nakatuwang ng kapulisan ang mga pamahalaang baranggay sa Bucana Sasahan at Bancaan. Ayon sa ilang residente ng Bancaan, matiwasay naman umanong naisagawa ang Oplan Tokhang sa kanilang baranggay.

Natunghayan naman sa mga pag-iikot ng Oplan Tokhang ang bitbit na plakard ng mga lumahok. Kabilang sa laman ng mga plakard ay, “Ako, Ayoko sa Bawal na Droga,” “Walk Away from Drugs,” “We Support the PNP Anti-Illegal Drugs Campaign Plan Project Double Barrel,” “Say Yes to Life, Say No to Drugs,” “Drugs: You Use, You Lose,” “Baranggay Ko Ayaw sa Droga,” “Illegal Drugs Can Kill, Stop Using It,” at “Choose to Refuse from Drugs.”

flyer

Halimbawa ng flyer na ipinamimigay ng mga pulis-Naic kontra-droga. Mula ito sa Facebook account na “Pcr Naic.”

Samantala, batay sa “Pcr Naic,” matutunghayang bago pa ang Oplan Tokhang, aktibo nang nag-iikot sa mga baranggay ang kapulisan bilang bahagi naman ng “Oplan Lambat Sibat” na inilunsad bago magwakas ang administrasyon ni dating Pangulong Benigno Simeon Aquino III. Nakikipag-ugnayan ang kapulisan sa mga opisyal ng baranggay, at namimigay ng mga babasahin sa mga mamamayan upang ikampanya ang paglaban sa krimen at iligal na droga. Layon din nitong himukin ang buong komunidad na makiisa sa pagsugpo sa iligal na droga at krimen.

Matatandaang bago ang halalan nitong Mayo, sa pangangalap ng Naic Cavite Online (NCO) ng mga isyung nais ipaabot ng bayan sa mga tumatakbo para sa lokal na posisyon, lumutang na isa ang droga sa mga sinasabing pangunahing suliranin ng Naic. Bahagi ng liham na ipinadala ng NCO sa mga kandidato nitong halalan ay sinabing “pinatototohanan po ng maraming nagpadala ng tanong sa NCO na nakapapasok ang droga sa kani-kanilang baranggay. Kung pagbabatayan po ang mga ulat at patotoo, maituturing pong talamak ang droga sa Naic.”

Kabi-kabila ring iniuulat ang Naic sa mga pahayagan at balitaang pantelebisyon sa mga nakalipas na buwan at taon dahil sa mga iligal na droga at krimeng nag-ugat dito. Kabilang sa mga pinakahuling ulat ay ang report ng Abante nitong Enero 21, tungkol sa pagkakadakip ng tatlo umanong tulak ng droga sa Halang at San Roque. Iniulat din ng Abante na dalawang babae ang nadakip din sa Bucana Sasahan matapos tangkaing magbyahe ng shabu. Kasama rin ang Naic sa iniulat ng Philippine Daily Inquirer sa mga bayan at lungsod sa Cavite kung saan sabay-sabay na nag-raid hinggil sa droga ang kapulisan noong Hulyo 1.

Kaugnay pa, noong Hulyo 1 rin ay isang bangkay naman ng lalaki ang natagpuan sa Labac. May karatula ang bangkay na nagsasabing huwag siyang tularan dahil siya ay isang adik. Hindi umano taga-Naic ang biktima.

Samantala, ang mga aksyong tinalakay kontra-krimen ay bahagi ng plataporma ni Pangulong Duterte noon pa lamang panahon ng kampanya. Masasabing suportado ng Naic ang pangulo matapos siyang manalo sa bayan sa botong 17,614 (38%) noong halalan.

The history of Naic leaders: From ‘Teniente Alcalde’ to ‘Municipal Mayor’

Hunyo 29, 2016 (Miyerkules). Ang sumusunod na salaysay ay ang binasang panimula sa ginanap na Panunumpa ng mga Halal na Opisyal ng Naic kaninang umaga. 

Sa pag-usbong ng sibilisasyon at pagsulong ng Naic tungo sa pagiging matatag na bayan ngayon, hitik ang ating kasaysayan sa mga kwento at karanasan tungkol sa mga naging pinuno at lider ng bayan.

mayorgov copy

Si Mayor Junio Dualan, katabi ang kanyang maybahay, habang nanunumpa sa nagsilbing Tagapagtalagang si Gob. Juanito Victor Remulla, Jr.

Naitalang si Francisco Bargas ang siyang naging unang Teniente Alcalde ng noon ay malawak na asyendang Naic. Si Bargas ay tinaguriang Matanda sa Nayon mula 1789 hanggang sa humiwalay na ang baryong Naic sa Maragondon noong 1791. Kapagdaka ay sinundan siya ni Basilio Awa bilang kauna-unahang Gobernadorcillo nang maitatag na ang Naic bilang isang pueblo.

Sa pagsusuri ng mga historyador, masasabing may sistema at pamamaraan nang sinusunod ang pulitika sa Naic noon pa mang ika-18 daang taon. Pinatutunayang sa ilalim ng Pamahalaang Kastila ay may nahalal nang punongbayan sa Naic noong 1839. Ginaganap ang halalan sa Tribunal ng Naic na pinagbobotohan ng mga Cabeza de Barangay o di kaya ay ng mga prinsipalya o mga kilalang personalidad ng bayan. Ayon sa pangkalahatang batas noon ukol sa halalan, kinakailangang magaling ang maihahalal. Madalas na kabilang sa mga namumuno sa halalan ang mga kura-paroko ng Simbahan.

Kabilang sa mga natatanging pangyayari sa sinaunang pulitikang lokal ay ang tatlong ulit na eleksyon noong 1843; ang pagbaba sa puwesto ng halal na si Proseso Arenas dahil sa sakit noong 1879; ang pagpanaw ni Catalino Jocson habang nakaupo sa pwesto noong 1892; at ang pagtatabla sa tig-labingisang boto nina Cristobal Bustamante at Crispulo Jocson noong 1893.

Habang mayaman sa kwento ang kasaysayan ng halalan, samu’t saring hamon din naman ang kinaharap ng ating mga naging punongbayan. Noong panahon ng Kastila, hamon para sa maraming naging gobernadorcillo ng Naic ang pananalakay ng mga tulisan sa bayan. Sa kasagsagan ng tulisanismo noong panahon ni Gobernadorcillo Juan Villamor, ipinag-utos niyang lisanin ng mga apektadong taga-malayong Malainen ang baryo at manirahan malapit sa poblasyon. Dito nag-ugat ang pagkakaroon ng Malainen Luma at Malainen Bago.

Samantala, naging katuwang mismo ng pamahalaang probinsyal ang Capitan Municipal na si Leoncio Velasco sa ebalwasyon ng kalidad ng edukasyon sa Naic noong 1896. Malaking hamon naman kay Cristobal Bustamante na itaguyod ang himagsikan sa Naic nang sumiklab ang rebolusyon at mahalal siyang muli bilang punongbayan. Sa patuloy na pag-usad ng kasaysayan, nagkaroon ng reorganisasyon ng pamahalaang lokal sa panahon ng Amerikano. Sa Naic ay tinanggap nina Marcial Vasquez, Blas Cena at Cristobal Bustamante ang tungkulin bilang Presidente Municipal. Sila ang nagsilbing tulay para sa mga Amerikano upang magkaroon ng ugnayan ang pamahalaang bayan, ang mamamayan at pamahalaang insular. Malaki rin ang ginampanan ni Mayor Emilio Arenas sa Naic nang sumiklab ang Ikalwang Digmaang Pandaigdig. Sinubukan niyang makipagpalagayang loob sa mga Hapon habang nakikipag-ugnayan sa mga gerilya. Humantong pa ang kanyang mga ginagawa sa bayan sa pagdakip at pagkulong sa kanya ng mga mananakop.

Hanggang sa makabagong panahon, patuloy na umuukit sa kasaysayan ang mga dumarating na punongbayan. Sa nakalipas lamang na 60 taon, nagkaroon tayo ng alkaldeng nanungkulan sa pinakamahabang terminong 21 taon; pinakamaiksing terminong pitong buwan; at dalawang babaeng punongbayan.

Sa pagpapatuloy rin ng makabagong panahon, lumawak pa ang mga hamong kinakaharap ng mga naglilingkod sa Naic. Malaki ang tungkuling hinahawakan ng nagiging punongbayan sa pamahalaang may kinalaman sa agrikultura, pangisdaan, kalikasan, transportasyon, edukasyon, pagnenegosyo, industriyalisasyon, kalusugan, kapayapaan, trabaho, turismo, kultura, kagalingang panlipunan at marami pang iba.

Sa pagkakataong ito, matutunghayan at masasaksihan natin ang panibagong yugto ng ating kasaysayan sa pamahalaan. Sa ating panahon ay mayroon tayo ngayong mayor na sa tuwina ay pinagkakatiwalaan ng ating bayan. Mula nang siya ay tumakbo sa Sangguniang Kabataan, hanggang sa pasukin ang Sangguniang Bayan bilang Konsehal at Vice Mayor, at tumakbo sa kanyang unang termino bilang mayor, lagi siyang nahahalal, tanda ng tiwala sa kanya ng bayan.

Sa pagkakataong ito, mayroon tayong mayor na walang kalaban sa nagdaang halalan. Samahan natin siya sa panibagong simula ng kanyang pagpapatuloy bilang punongbayan. Samahan din natin siya sa mahalagang araw na ito ng kanyang ika-58 kaarawan.

Sanggunian:

Cavite Studies Center Archive
Naic Cavite Online Archive

25 years ago: Pinatubo ashfall reached Naic

Hunyo 15, 2016 (Miyerkules). Bagaman humigit-kumulang 120 kilometro ang layo ng Naic sa bulkang Pinatubo, naramdaman din ng bayan ang bagsik ng pagsabog ng bulkan 25 taon na ang nakararaan.

d868f5d97c5e8b8f1094f355906b1de4

*internet photo

Matapos ang mga naunang pagputok ilang araw pa lamang ang nakalilipas noong taong 1991, naganap ang pinakamalakas na pagsabog ng Pinatubo noong Hunyo 15. Mag-iikalawa ng hapon, nagsimula noon ang siyam na oras na pagsabog ng bulkan. Bagaman hapon pa lamang noon, ramdam na sa Naic ang nagaganap na kalamidad mula sa Gitnang Luzon. Ayon sa ilang nasa baybaying Naic, ang ika-apat nang hapon noon ay maihahalintulad na ang dilim sa ika-8 nang gabi.

Habang nagbubuga ng mga nagbabagang bato at abo ang Pinatubo, dumadaan naman ang bagyong Diding sa Timog Katagalugan. Dahil dito, humalo ang abo ng bulkan sa nagpapatakang ulan. Kaya naman, sa pagliliwanag ng umaga noong Hunyo 16, 1991, isang naiibang Naic ang natunghayan ng mga mamamayan. Umulan ng abo sa Naic na bumalot sa mga bubong, alulod, halaman, sasakyan at mga kalsada. Tinatayang humigit-kumulang isang talampakang kapal ng basang-basang abo ang tumabon sa mga daan. Ang mga bahay na bukas ang bintana, pinasok din ng abo. Namuti ang sahig ng mga bahay, at pinasok maging ang mga kulambo na nagpaputi sa mukha ng ilang natutulog na taga-Naic.

Pangunahing tagpo sa Naic noon ang paglilinis sa pumatak na abo. Halos sabay-sabay ang mga taong nagwawalis ng mga bahay, nag-aalis ng bumarang abo sa mga pansol, at nagpapala ng makapal na abo sa mga daan. Kinulang ang mga pala kung kaya may mga gumawa na ng kani-kanilang pala mula sa mga kahoy at tabla.

Iginilid sa kalye ng mga taga-Naic ang mga abo habang ginawa itong panambak ng ilan. May ilang naniniwalang pataba sa lupa ang abo kung kaya may mga naglagay nito sa mga paso at halamanan. Dahil matalas umano ang abo kapag basa, ginawa naman itong panghugas ng mga puwet ng kawali at kaldero sa ilang bahayan.

Ilang araw makalipas ang bagyo, suminag na ang araw. Dahil dito, natuyo ang basang abo na nagdulot ng alikabok sa paligid. Karaniwan namang tagpo noon ang mga taga-Naic na may mask sa bibig at ilong. Karamihan ay gumamit ng mga tinahing mask mula sa mga retaso ng tela. Karaniwan din ang nagtataklob ng mukha gamit ang mga tshirt.

Ang pagsabog na iyon ng bulkang Pinatubo ay itinuturing na ikalawa sa pinakamalakas noong nagdaang siglo. Hindi nakapagtatakang umabot sa Naic ang abo nito gayong nakarating pa ang abo nito hanggang sa Karagatang Indian. Humalo ang abo sa ulap ng daigdig na nagpababa sa temperatura ng buong mundo ng may halos 1°C hanggang taong 1993. Pinaniniwalaang may kinalaman sa naganap na pagsabog ng bulkan ang malakas na lindol sa Luzon noong 1990. Naramdaman din sa Naic ang naturang lindol.

Habang ito ang pinakasariwa at pinaka-komprehensibong pagtatala ukol sa pag-ulan ng abo sa Naic, hindi naman ito ang unang pagkakataon na naranasan ang ganito sa bayan. Naitala sa mga aklat-kasaysayan na umulan din ng abo sa Naic noong 1831. Tanging binanggit na nagdulot ito ng takot sa mga mamamayan.

Naic part of nationwide senior high implementation

Hunyo 13, 2016 (Lunes). Senior High School. Nagbalik-eskwela na ang libu-libong mag-aaral sa Naic para sa elementarya at sekundarya.

ups

Kumpara sa mga nakararaang taong panuruan, naiiba ang taong ito sapagkat tumuntong na sa unang pagkakataon ang mga estudyante sa senior high school bilang Grade 11. Bahagi ito ng pagpapatupad ng Kinder to Grade 12 Program o K-12 ng Department of Education (DepEd), o ang pagdadagdag ng dalawang taon sa basic education ng bansa.

Matapos ang ilang taong paghahanda, nagbukas ng senior high school ang ilang paaralan sa Naic. Sa listahan ng DepEd, matutunghayan ang mga pampubliko at pribado, at mga sekundarya at tersaryang napahintulutang magturo ng Grade 11. Kabilang dito ang:

  • Abeniano Delos Santos Academy, Inc. o ADSAI na matuturo ng General Academic Strand (GAS), at Technical-Vocational-Livelihood Specialization (TVL) sa Computer Hardware Servicing at Contact Center Services;
  • Cavite Community Academy o CCA na magtuturo ng TVL sa Computer Programming at Computer Hardware Servicing;
  • Colegio De Montessori (Naic Kiddie Montessori Learning Center) na magtuturo ng GAS;
  • Colegio de Naic na magtuturo ng Accountancy, Business and Management Strand (ABM) at GAS;
  • Grandby College of Science and Technology na magtuturo ng Science, Technology, Engineering and Mathematics Strand (STEM), ABM, Humanities and Social Sciences Strand (HUMSS), GAS, at mga TVL sa Front Office Services, Travel Services, Local Guiding Services, Tourism Promotion Services, Cookery, Bread and Pastry Production, Food and Beverage Services, CHS, Illustration, Technical Drafting, Animation at Computer Programming;
  • Immaculate Conception School of Naic, Inc. o ICS na magtuturo ng ABM at GAS;
  • King’s Way Christian Academe, Inc. na magtuturo ng GAS;
  • La Vlaize Integrated High School na magtuturo ng STEM, ABM at TVL sa Computer Programming;
  • Naic National High School na magtuturo ng GAS at TVL na may National Certificate II sa Bread and Pastry Production, Food and Beverage Services, Cookery, Horticulture, Housekeeping, Tourism Promotion Services, Travel Services, at Attractions and Theme Parks;
  • The Valley Cathedral Academy, Inc. na magtuturo ng TVL sa Shielded Metal Arc Welding, Dressmaking, Tailoring, at Computer Hardware Servicing; at
  • Western Colleges, Inc. na magtuturo ng STEM, ABM, GAS at TVL sa Beauty/Nail Care; Hairdressing, Food and Beverage Services, Bread and Pastry Production, Housekeeping, Tour Guiding Services; Travel Services, Wellness Massage, Electrical Installation and Maintenance, Carpentry, Plumbing, Masonry and Tile Setting.

Habang karamihan sa mga nabanggit na espesyalisasyon ay mula sa TVL, ang iba namang nabanggit gaya ng GAS, ABM, STEM, at HUMSS ay mula naman sa Academic Track Specializations. Bukod sa TVL at Academic Track, itinuturing ding pangunahing track sa K-12 Program ang Sports, at Arts & Design. Ang mga track na ito ay ang pinipiling espesyalisasyon ng isang estudyante sa senior high school, bukod pa sa walong learning areas na bahagi ng K-12 core curriculum.

Ayon sa DepEd, ang pagpili ng isang estudyante para sa kanyang espesyalisasyon ay isinagawa sa pamamagitan ng “assessments to determine their strengths and interests.” Ayon pa sa kagawaran, “these will include an aptitude test, a career assessment exam, and an occupational interest inventory for high schools. Career advocacy activities will also be conducted to help guide students in choosing their specialization or track.” Kaugnay nito, “Specializations or tracks to be offered will be distributed according to the resources available in the area, the needs and interests of most students, and the opportunities and demands of the community.”

Magna cum laude Timalan native hailed among top NCR students

12495209_10203999865235340_1389343201975626574_n

Si Ariel Joseph Bigalbal Nipas, Top 20 sa TOSP-NCR.

Hunyo 7, 2016 (Martes). Isang taga-Naic ang posibleng mapabilang sa Ten Outstanding Students of the Philippines (TOSP) matapos mapasama sa Top 10 ng TOSP-National Capital Region (NCR).

Isa si Ariel Joseph Bigalbal Nipas ng Timalan Concepcion sa tatlong ipinadala ng University of Santo Tomas (UST) upang makalahok sa TOSP-NCR. Nagtapos si Nipas ng BS Accountancy sa UST bilang magna cum laude; at dati na rin siyang class valedictorian noong elementary at high school. Gaya ng UST, may mga ipinadala rin ang iba pang pamantasan at kolehiyo na pinagpilian para sa TOSP-NCR. Hanggang tatlo ang maaaring ipadalang delegado ng isang pamantasan habang dalawa naman kung kolehiyo.

Mula sa application forms ng iba’t ibang delegado, pumili ang TOSP-NCR ng Top 20 finalists na sumailalim sa mga formation at pagsasanay. Napabilang si Nipas sa Top 20 ng TOSP-NCR. Nagkaroon sila ng apat na araw na mga gawain gaya ng mga pagkakataong magsuri ng mga sarili, mahubog ang kakayahang maging lider, at makapagpamalas ng teamwork. Bumisita rin sila sa medium security compound ng Bilibid sa Muntinlupa upang magkaroon ng pagkakataong makisalamuha sa mga bilanggo. Naging daan ang pagdalaw na iyon upang mapalawak at mapalalim ang kanilang pananaw ukol sa mga bilanggo at iba pang kababayan. Tumulong din sila sa paglilinis at pagpipinta sa bilangguan.

Ang huling araw ng mga gawain para sa Top 20 ng TOSP-NCR, na nangyari kahapon, ay ginugol para sa panayam. Ang panayam, kasama ang application form, ay ang mga pinagbatayan sa pagpili ng Top 10 ng TOSP-NCR. Ang panel of judges ay pinamunuan ni G. Arnel Casanova, President and CEO of Bases Conversion and Development Authority of the Philippines. Matapos ang panayam ay nagkaroon ng Awards Night. Kinilala si Nipas bilang isa sa sampung kasapi ng TOSP-NCR, na kabilang na rin ngayon sa TOSP Alumni Community ng NCR.

Si Nipas ay anak nina Josephine Bigalbal-Nipas ng Timalan Concepcion at ni Ariel Nipas ng Bicol. May dalawa pa siyang kapatid, sina Aaron Joshua at Jillian, na kapwa nag-aaral din sa UST. Pumanaw ang kanilang ama habang limang taon pa lamang si Nipas. Makaisang taon naman ay nag-OFW ang kanilang ina. Inalagaan ang magkakapatid ng kanilang mga kamag-anak sa Timalan.

Sa gayong sitwasyon ay nagsikap si Nipas na mag-aral at makatulong sa pamilya. Paglaon, napagtanto ni Nipas na marami sa kanyang mga kababayan ang mas nasa mahihirap na kalagayan. Dahil dito, handa si Nipas upang makiisa sa pagtulong na baguhin ang Pilipinas.

Samantala, tunghayan ang mismong sulatin ni Nipas bilang kanyang realization sa pagiging isa sa 10 outstanding students ng NCR:

To be honest, I never imagined that I will be selected as one of the representatives of UST for TOSP. I never considered myself as someone special and outstanding and being in the same room filled with the best and brightest students of NCR intimidated me at the start. However, the formation taught us that each and every one of us has a lot to learn and that the term “outstanding” is not exclusive. Rather, each citizen of our country is given the chance to be outstanding by doing their best in fighting for the ideals and advocacies they are passionate about.

I also realized that despite of our differences in terms of profession, age, socio-economic standing, etc., there is always something that we can do to serve this country. Nation-building is not reserved for government official and public employees. We all have our own part to do in helping make Philippines a great nation and that all we have to do is to step up and fight for what we think is right. We have to stop being apathetic or “manhid” to all the injustice happening around us. It is time to voice our concerns out and do something about it ourselves rather than complain about it on the government.

Lastly, I was able to confirm my belief that each of us has inherent goodness and that we only stray from the right path because of external circumstances. The prisoners we met in bilibid are actually very nice people. They are preparing for their future once they left the prison walls. Most of them are illiterate but at least they are making the most of the free education that they get inside bilibid. Personally, I was really disturbed by the fact that they don’t have the financial means to get education in the free society and that they have to get imprisoned first just to learn how to read and write. This is a call to us in the free society that we have to accept these prisoners as regular human beings once their sentence is over and to help fix the education in the country so that the regular students in our country could at enjoy education despite of their poverty. Education will decrease the tendency of our less fortunate countrymen to resort to crime just to live day by day.

At the end of this experience, I realized that God allowed me to participate in TOSP so that I will be able to send this message to everyone in my local community. I am encouraging everyone not only in Naic but also in the whole Philippines to work hand in hand and start to fight for a better tomorrow.