Naic women show strength, power

Marso 23, 2013 (Sabado). Kaisa ang Naic sa malawakang pagdiriwang ng Buwan ng Kababaihan ngayong Marso. Tema ng mga palatuntunan ang “Kababaihan, Gabay Tungo sa Tuwid na Daan.” Kaugnay nito, tinipon ng Naic Cavite Online (NCO) ang ilang mahahalagang tala na nagpapamalas ng kisig at galing ng mga kababaihan sa bayan.

Isang artikulo ang inilathala sa Manila Standard Today (Marso 18, 2013) hinggil sa kwento ng taga-Naic na si Rosario Mendoza. Pinuri si Mendoza sa ulat na inilahad kung papaano siya sumasama sa kanyang asawa sa laot upang manghuli ng isda. Bukod umano sa pagiging mangingisda at ina sa pitong anak, isa ring community organizer si Mendoza. Bilang lider ng samahang Namamangka, napangasiwaan na umano niya ang isang micro-enterprise sa paggawa ng sardinas at nakapagdaos na ng mga leadership training para sa mga kababaryong babae. Sa sinupan ng NCO ay makikilala si Mendoza bilang taga-Bagong Karsada.

Sa mga nakalipas na taon, ilang pag-aaral na rin sa mga kababaihan ang naisagawa at naitala sa Naic. Isa sa mga pinakahuli ay ang pananaliksik ukol sa buhay ng mga kababaihan sa pangisdaan (2013). Sa isang survey, matutunghayang 57% sa mga natanong na mga kabababaihan sa baybaying Naic ay nagtitinda ng mga nahuhuling isda, habang 43% naman ang nakikiisa sa paghahayuma ng mga lambat. Pinatitingkad nito ang madalas na hindi napapansing papel ng mga kababaihan sa sektor ng pangisdaan.

Bahagi pa rin ng naturang pag-aaral, sinasabi ng mga kababaihan sa isinagawang mga panayam na malaki ang kanilang gampanin sa pangisdaan. Sila umano ang gumagawa ng paraan upang makabili ng gasolinang magpapatakbo sa bangkang lalaot, sila ang namamahala sa gastusin ng pamilya, sila ang nagsisilbi sa mga asawang namamalakaya, at bukod sa paghahayuma ay nag-aalis sila ng mga nahuling isda sa lambat. Hindi pa umano kasama rito ang mga tungkulin bilang inang nag-aasikaso sa mga anak.

Tatag at sikap din ang ipinamalas ng tatlong labanderang naging paksa ng isang pag-aaral sa Bucana Sasahan noong 2008. Bagaman hindi umano sumasapat ang kinikita nila sa paglalaba, pinipilit umanong pagkasyahin ng mga ina ang kanilang pera upang matustusan ang pangangailangan ng mga anak. Kumikita lamang sila ng 1,000 hanggang 3,000 piso kada buwan.

Pagmamahal sa trabaho ang nais namang iparating ng mga kababaihang nananahi ng bag sa baryon g Labac. Sinasabi ng tatlong mananahi (2008) na ang kanilang trabaho ay daan upang makasumpong sila ng mga kaibigan sa mga kasamahan. Malaking tulong din umanong masaya sila sa uri ng trabahong kanilang ginagawa. Bukod dito, nakadaragdag pa umano sa budget ng pamilya ang kanilang kinikita sa pananahi ng bag.

Tatlong kababaihan din sa Bancaan ang nagpapahiwatig sa kabuluhan ng pagmamalasakit bilang mga volunteer leaders sa Daluyan. Sa pag-aaral noong 2008 pa rin, sinasabi ng mga nakapanayam na higit sa trabaho, masarap sa pakiramdam ang makatulong at makapag-alaga sa kapwa. Itinuturing din nila ang mga gawain bilang paglilingkod sa Diyos. Bahagi ng kanilang trabaho bilang mga volunteer ang pag-aalaga at paggabay sa mga batang pinaaaral ng organisasyong kanilang kinabibilangan.

Pagiging ikalawang mga ina naman ang nagiging gampanin ng mga land lady na bahagi ng isang pag-aaral noong 2010. Bilang nagmamay-ari ng mga boarding house sa Bucana Malaki, sinasabi ng isa sa kanila na ang pagiging land lady ay daan upang mas maging mature siya bilang isang magulang. Bukod umano sa kanyang mga anak, isang malaking responsibilidad para sa kanya ang bantayan ang mga umuupa sa kanilang bahay, na kalimitan ay mga estudyante.

Sa magkahawig na pag-aaral (2010) ukol sa mga tindera sa Naic, matutunghayan ang pakikipagsapalaran ng ilang kababayang kababaihan. Hindi umano biro ang maghapunang paglalako sa halos buong bayan para lamang makabenta. Sa kabila nito, natutunan na umano nila ang pagiging palangiti at palakaibigan upang masuyo ang mga mamimili. Inilahad naman ng dalawang sidewalk vendors sa plaza ang mga pagpapahalagang marapat ng taglayin ng mga gaya nilang nagtitinda. Kabilang dito ang lakas ng katawan, tibay at pasensya, determinasyon at pananalig sa Diyos. Bagaman aminado ang dalawa na mahirap ang kanilang trabaho, kuntento na umano sila sa ginagawa at nakakadagdag na rin sa kita ng asawa ang kanilang napagbebentahan.

Pagtitinda rin ang ikinabubuhay ng tatlong taga-Halang na paksa ng isang pag-aaral noong 2010. Gulay ang kanilang pangunahing itinitinda at ilan sa mga hamong kanilang kinaharap ay ang masunugan at manakawan. Kalaban din umano nila ang nagbabagong panahon na nakakaapekto sa produktong kanilang kinakalakal. Bahagi rin ng kanilang tungkulin bilang mga babae ay ang magsilbing ilaw at gabay sa kanilang mga anak.

Inilahad ng isang taga-Munting Mapino at isang taga-Ibayo Silangan ang kanilang kwento bilang mga babaeng pinasok ang pagiging OFW (2010). Dahil umano sa kawalan ng trabaho at kakulangan ng kinikita ang pangunahing dahilan kung bakit napadpad ang isa sa Singapore at ang isa sa Dubai. Bunga ng may dalawang taong pagtatrabaho, kapwa sila nakabili ng lupa, nakapagpatayo ng bahay at nakapagpapa-aral ng mga anak. Kaakibat ng hirap sa trabaho, hindi rin umano nila maiwasan ang maliitin ng ibang lahi. Isa sa kanila ay nararanasan ang pagmamaltrato ng amo sa pamamagitan ng hindi pagbibigay sa kanya ng pahinga sa mga gawain. Sa kabila ng malaking kinikita, hindi pa rin umano nila ipagpapalit ang Pilipinas.

Sa kasalukuyan, nagunguna rin ang mga kababaihan sa pamumuno sa bayan. Pangunahing halimbawa ang kasalukuyang mayor na si Atty. Edwina Mendoza. Sa isang pagdiriwang ng Women’s Month sa Indang noong ika-21, inilahad niya bilang panauhing pandangal ang simula ng kanyang liderato. Bilang kapapasang abogado, wala umano sa kanya ang damdamin at isipin upang manguna at makilahok sa pagtugon sa mga hinaing ng bayan. Subalit sa isyung kinaharap ng mga kababayan sa lumobong singil ng dating Naic Electric Company, na sinundan ng iba’t ibang isyung inilapit sa kanya, nabuksan umano ang kanyang puso at isip at natantong may pangangailangan ang bayan—ito umano ay ang pangangailangan para sa isang lider na may malasakit at handang manguna sa pagtugon sa mga suliranin ng bayan. Iyon umano ang gumising sa kanyang kamalayan na naging daan sa pagpasok niya sa pulitika.

Samantala, higit sa talaang ito, inaasahang marami pang kwento at karanasan ang mga kababaihan ng Naic na nagpapakita ng kanilang halaga at ambag tungo sa pagsulong ng bayan.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s